Ο όρος απόρριψη χρησιμοποιείται για να εξηγήσει το συναίσθημα που βιώνουμε όταν νιώθουμε ότι δεν έχουμε συμπεριληφθεί σε κάτι που επιθυμούμε. Η εμπειρία αυτή μπορεί να ενεργοποιήσει ισχυρές συναισθηματικες διεργασίες που κάνουν το άτομο να αισθανθεί αδύναμο και ευάλωτο.
Η απόρριψη έχε φανεί πως είναι μία από τις πιο στρεσογόνες εμπειρίες που μπορεί να νιώσει ένας άνθρωπος. Συχνά συνδέεται με τον φόβο κριτικής, απομόνωνης και απομάκρυνσης από τον κοινωνικό μας περίγυρο. Η εμπειρία της απόρριψης έχει συνδεθεί με έναν από τους βαθύτερους φόβους μας, να μην είμαστε αγαπητοί από τους σημαντικούς ανθρώπους στη ζωή μας. Επιπλέον, ο φόβος αυτός μπορεί να δυσκολεύει τα άτομα, καθώς καθιστά ιδιαίτερα δύσκολη την υπεράσπιση του εαυτού και τη θέσπιση προσωπικών ορίων. Μάλιστα, αρκετές φορές, μας είναι πιο εύκολο να αποσυρθούμε από μία κατάσταση παρά να διακινδυνεύσουμε μία ενδεχόμενη απόρριψη.
Ο φόβος απόρριψης επηρεάζει σε σημαντικό βαθμό και τη σεξουαλική ζωή των ανθρώπων. Οι άνθρωποι που φοβούνται ότι θα απορριφθούν δυσκολεύονται να λειτουργήσουν στα πλαίσια μίας σεξουαλικής σχέσης. Συχνά αισθάνονται απογοητευμένοι από τον ίδιο τους τον εαυτό και η κατάσταση αυτή δημιουργεί ένα πλαίσιο ανεπάρκειας και συνολικά μειωμένης σεξουαλικής ικανοποίησης.
Η δυσκολία να μιλήσει κανείς για το σεξ, εξαιτίας του φόβου απόρριψης, μπορεί να έχει αρνητικές επιπτώσεις τόσο στη σεξουαλική ικανοποίηση όσο και στη σωματική και ψυχική υγεία. Κάποιες από τις πιο συχνές συνέπειες είναι η αποφυγή χρήσης προφυλακτικού, το αίσθημα έλλειψης ελέγχου κατά τη διάρκεια της σεξουαλικής επαφής, η ανικανοποίητη σεξουαλική εμπειρία, αλλά και οι συγκρούσεις με τον ερωτικό σύντροφο αναφορικά με τις προτιμήσεις, τη συχνότητα ή άλλες πλευρές της σεξουαλικής δραστηριότητας.
Όλα αυτά μπορεί να επηρεάσουν τόσο το άτομο όσο και την ερωτική σχέση συνολικά. Σε αρκετές περιπτώσεις, ο φόβος απόρριψης μπορεί να οδηγήσει τα άτομα στο να ελαχιστοποιήσουν τη σεξουαλική δραστηριότητα ή να αποφύγουν τη συναισθηματική εγγύτητα με στόχο να προστατευτούν συναισθηματικά. Όμως, η απομόνωση αυτή συντηρεί τον φόβο, δημιουργώντας έναν φαύλο κύκλο, καθιστώντας τα άτομα ανίκανα να βγουν από αυτόν.
Μέσα από την ψυχοθεραπεία τα άτομα μπορούν να μάθουν να εμπιστεύονται τον εαυτό τους και να δημιουργούν ανθεκτικούς κα προστατευτικούς παράγοντες, οι οποίοι συμβάλλουν στην ενδυνάμωση του εαυτού και στην καλύτερη διαχείριση των συναισθηματικών τους αναγκών. Η θεραπευτική διαδικασία προσφέρει έναν ασφαλή χώρο, μέσα στον οποίο τα άτομα νιώθουν ελεύθερα να συζητήσουν για τους φόβους, τις ανησυχίες και τις δυσκολίες τους χωρίς κριτική. Έτσι, η ψυχοθεραπεία μπορεί να συμβάλλει σημαντικά στην καλύτερη κατανόηση των αναγκών ενός ατόμου , στην ενίσχυση της αυτοεκτίμησής του και στη δημιουργία πιο ασφαλών σχέσεων.
Βιβλιογραφία
Lyvers, M., Pickett, L., Needham, K., & Thorberg, F. A. (2021). Alexithymia, fear of intimacy, and relationship satisfaction. Journal of Family Issues, 43(4), 1068-1089. https://doi.org/10.1177/0192513X211010206
Sobral, M. P., Teixeira, C. P., & Costa, M. E. (2015). Who can give me satisfaction? Partner matching in fear of intimacy and relationship satisfaction. The Family Journal, 23(3), 247-253.
https://doi.org/10.1177/1066480715573709
Velten, J., & Margraf, J. (2017). Satisfaction guaranteed? How individual, partner, and relationship factors impact sexual satisfaction within partnerships. PloS one, 12(2). https://doi.org/10.1371/journal.pone.0172855