Οι εξουσιαστές και η ναρκισσιστική προσωπικότητα

Ένα σύστημα οργάνωσης το οποίο αναζητά πρόσωπα με χαρισματικές προσωπικότητες, ιδιαίτερες ικανότητες, ισχυρό λόγο και, ενίοτε, επιθετική στάση απέναντι σε πρόσωπα και καταστάσεις με τις οποίες ενδεχομένως διαφωνούμε εμείς οι ίδιοι ή οι οποίες διαφέρουν από τη γνώμη μας, αποτελεί το πλαίσιο μέσα στο οποίο προετοιμάζονται οι επόμενοι εξουσιαστές με ναρκισσιστική προσωπικότητα.

Εάν, στην πολιτική επικαιρότητα, όπου πλέον απροκάλυπτα το εγώ ενός εξουσιαστή τοποθετείται πάνω από θεσμούς, διεθνές δίκαιο, ανθρώπινα δικαιώματα και τη συμμετοχική διαδικασία, το φαινόμενο αυτό γίνεται εμφανές, στην καθημερινή μας ζωή εκδηλώνεται με πιο υπόγειους αλλά εξίσου καθοριστικούς τρόπους.

Αυτό το οποίο αποτελεί ιδιαίτερο σημείο αναφοράς είναι το γιατί τα άτομα γύρω από τους εξουσιαστές και τα πρόσωπα με ναρκισσιστική δομή χαρακτήρα ανέχονται, ενίοτε ακολουθούν, ακόμη και επικροτούν αυτές τις συμπεριφορές. Οι μηχανισμοί άμυνας της ψυχικής δομής δεν λειτουργούν πάντα με ευθύ τρόπο.

Πολλές φορές, μέσα από την προβολή, τα πιο αδύναμα άτομα εναποθέτουν στον εξουσιαστή τις δικές τους προσδοκίες, μη έχοντας τις δυνατότητες να τις ικανοποιήσουν οι ίδιοι. Άλλες φορές, ο φόβος της τιμωρίας οδηγεί στην εξιδανίκευση και, κατ’ επέκταση, στη συγχώρεση. Ή και στην ανοχή.

Ένα είναι σίγουρο: εκεί όπου επικρατούν αυτά τα άτομα, οι σχέσεις δεν είναι ισότιμες. Και αν δεν είμαστε ολοκληρωμένοι ως προσωπικότητες, αν δεν έχουμε ξεπεράσει προσωπικές προκλήσεις, αν δεν έχουμε απαντήσει σε ερωτήματα, αν δεν έχουμε αναζητήσει απαντήσεις, δεν θα μπορέσουμε ποτέ να σταθούμε ισότιμα και να διεκδικήσουμε σεβασμό, δικαιοσύνη και, τελικά, δημοκρατία.